Balda sahteciliğe karşı yeni düzenleme: Üretim kriterleri değişti

Tarım ve Orman Bakanlığı, “Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı”nı hazırlayarak kamuoyunun görüşüne sundu. Taslak düzenleme, arıcılıkta kritik öneme sahip olan temel peteğin saflığı ve uygunluğunun kontrol edilmesine yönelik yeni kurallar içeriyor.

TEMEL PETEK İÇİN YENİ KRİTERLER BELİRLENDİ

Taslak kapsamında, arıların bal depolamak ve yavru yetiştirmek için kullandığı, saf balmumundan üretilen ve işçi arı gözlerinden oluşan altıgen yapıya sahip temel peteğin özellikleri net şekilde tanımlandı. Bu doğrultuda, bal üretiminde kullanılacak temel peteğin piyasaya arzına ilişkin teknik kriterler belirlendi.

Temel petek üretimi yapan gıda işletmeleri, tebliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 1 yıl içinde yeni kurallara uyum sağlamak zorunda olacak. Uygunsuz ürünlerin ise yürürlük tarihinden bir yıl sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.

“NET TEKNİK KRİTERLERE BAĞLANACAK”

TAB Merkez Birliği Başkanı Ali Demir, temel peteğin arıcılıkta hayati bir rol üstlendiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Bal tebliğinde yapılacak revizyonla, arıcılığın en temel girdilerinden biri olan temel petek ilk kez net teknik kriterlere bağlanmış olacak.”

Demir, temel peteğin arının yavru yetiştirdiği ve bal, polen gibi ürünleri depoladığı yapı olduğuna dikkat çekerek, burada yaşanacak kalite sorunlarının hem arı sağlığını hem de balın kalitesini doğrudan etkilediğini ifade etti.

SAHTECİLİĞİN ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR

Düzenlemenin, üretim standartlarını yükseltmenin yanı sıra sahtecilik riskini azaltmayı amaçladığını belirten Demir, sektörde doğal balmumu yerine yapay veya sentetik maddelerin kullanılabildiğine işaret etti. Bazı durumlarda balmumuna parafin ve serezin gibi yabancı maddelerin karıştırılabildiğini dile getirdi.

“DAHA ETKİN KONTROL SAĞLANACAK”

Demir, farklı kalitedeki mumların birlikte işlenmesi ve yeterli sterilizasyon yapılmamasının hastalıkların yayılmasına yol açabildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

Bu da hem arı sağlığını hem de üretilen balın güvenilirliğini doğrudan etkiliyor. Getirilecek kriterlerle birlikte temel petek artık mevzuat kapsamında açık şekilde tanımlanacak ve denetlenebilir hale gelecek, 5996 sayılı Kanun çerçevesinde daha etkin kontrol sağlanacak. Ayrıca bilimsel kriterlerle balmumuna katılan yabancı maddeler laboratuvar ortamında daha kolay tespit edilebilecek. Böylece uygunsuz ürünlerin piyasaya girişi zorlaşacak, arıcılarımız daha güvenilir girdilere ulaşacak. Aynı zamanda dürüst üreticiler korunacak ve haksız rekabetin önüne geçilecek.

PETEK BAL VE GÜVENİLİRLİK VURGUSU

Balın dünya genelinde en fazla taklit ve tağşişe konu olan ürünlerden biri olduğunu vurgulayan Demir, petek bal ile süzme bal arasında güvenilirlik açısından yapılan ayrımın doğru olmadığını ifade etti. Doğru üretim yapan arıcıların ürettiği balın, ister petekli ister süzme olsun gerçek bal olduğunu belirtti.

ARICILIKTA STANDARTLAŞMA HEDEFİ

Petek balın Türk kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu ve ihracat açısından da değer taşıdığını ifade eden Demir, düzenlemenin sektöre katkısına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

Bu nedenle odaklanmamız gereken konu ürünün formu değil, güvenilirliğidir. Balda sahtecilik çoğu zaman ancak laboratuvar analizleriyle kesin olarak tespit edilebilir. Bu nedenle mevzuat düzenlemeleri ve bilimsel çalışmalar büyük önem taşıyor. Tüketicilerimiz ise mümkün olduğunca güvenilir satış noktalarını tercih etmeli, doğrudan arıcılardan temin etmeye özen göstermeli ve piyasa değerinin çok altında satılan ürünlere karşı temkinli olmalıdır. Sektör olarak bu düzenlemeyi son derece olumlu karşılıyoruz. Çünkü temel petek, arıcılıkta üretimin başlangıç noktasıdır. Başlangıçtaki kalite tüm üretim zincirini etkiler. Petekte standardın sağlanması, arı sağlığının korunması, bal ve diğer arı ürünlerinin kalitesinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir. Kısacası bu adım, sadece bir teknik düzenleme değil, arıcılık sektörünün geleceğini doğrudan ilgilendiren stratejik bir adımdır.