“Hasta mıyım Acaba?” Sorusu ve Sağlık Kaygısı – Kl. Psk. Metin Aksu

“Hasta mıyım Acaba?” Sorusu ve Sağlık Kaygısı

Bedendeki her küçük belirtiyi büyük bir hastalığın işareti olarak yorumlamak, internette belirtileri saatlerce araştırmak, farklı doktorlardan üst üste muayene istemek ve elinde testler olduğu hâlde rahatlayamamak; sağlık kaygısı olarak bilinen bir örüntünün belirtileri olabilir. Bu kişiler bedenlerini bir laboratuvar gibi izler; en küçük bir kalp atışı değişikliği, geçici bir uyuşma, hafif bir baş ağrısı ya da karıncalanma bir alarm hissi yaratır. Bu yoğun farkındalık kaygıyı artırır; artan kaygı bedensel belirtileri çoğaltır; örneğin terleme, çarpıntı, nefes darlığı kaygının kendisinden kaynaklı belirtiler olarak ortaya çıkar ve döngü kendi kendini besleyerek büyür.

Aslında bu döngüde kaçılan şey yalnızca hastalık değildir; hayatın doğasındaki belirsizliktir. Sık check-up yaptırmak, sürekli doktor değiştirmek, internette saatlerce araştırma yapmak veya yakınlardan tekrar tekrar güvence istemek kısa süreli bir rahatlama sağlasa da temel kaygıyı çözmez; aksine kaygıyı besleyen ve döngüyü güçlendiren davranışlardır. Doktorların “bir şeyiniz yok” cevabı, kaygının kaynağı düşünce örüntüsünde olduğu için kalıcı bir huzur getirmez. Çoğu zaman bir sonraki belirti yeniden tetikleyici olur ve döngü baştan başlar. Bu durum zamanla kişinin hayatından zevk almasını, çalışma performansını ve ilişkilerini ciddi biçimde zorlamaya başlayabilir.

Doktor muayeneleri sonucu fizyolojik bir bulgu çıkmıyorsa, yaşananın bedensel değil zihinsel düzeyde ele alınması gerekir. Bu, belirtilerin gerçek olmadığı değil; kaynağının başka olduğu anlamına gelir. Sağlık kaygısı, bilişsel davranışçı terapi başta olmak üzere yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımlarıyla başarıyla çalışılabilen bir alandır. Terapide felaket düşüncelerini fark etmek, güven arama davranışlarını azaltmak, belirsizliğe tahammül kapasitesini artırmak ve bedensel duyumlara daha esnek bir bakış geliştirmek hedeflenir. Bedene odaklanmaktan çıkıp hayatı yaşamaya geri dönmek, bu sürecin temel hedefidir. Profesyonel destekle bu döngünün kırılması son derece mümkündür.